Chủ đề A: MÁY TÍNH VÀ CỘNG ĐỒNG
BÀI 1: BỘ XỬ LÝ THÔNG TIN Ở QUANH TA
– Một số thiết bị có Bộ xử lí thông tin: Tivi thông minh. Máy giặt thông minh, máy đếm tiền, máy quét mã vạch, các thiết bị có gắn cảm biến…..
– Cơ chế hoạt động chung của các thiết bị có bộ xử lí thông tin: Thu nhận tín hiệu – Giải mã – Truyền dữ liệu.
Ví dụ một số thiết bị thực tế:
– Máy quét mã vạch:
+Thu nhận: Nhận tín hiệu từ mã vạch.
+ Giải mã: chuyển tín hiệu quét thành tên sản phẩm.
+ Truyền dữ liệu: Gửi thông tin đã giải mã đến phần mềm quản lí.
– Cảm biến âm thanh:
+ Cảm biến âm thanh được sử dụng để thu thập và phân tích tín hiệu giọng nói, từ đó nhận dạng và xác định giọng nói của con người.
+ Ứng dụng trong: Công nghệ nhận dạng – điều khiển giọng nói.
– Máy giặt tự động điều chỉnh chế độ giặt nhờ Cảm biến và bộ xử lí thông tin.
– Máy tính là Bộ xử lí thông tin: tiếp nhận đầu vào, xử lí và đưa ra kết quả đầu ra (ví dụ: xử lí lệnh in ấn).
BÀI 2: KHẢ NĂNG VÀ ỨNG DỤNG THỰC TẾ CỦA MÁY TÍNH
Khả năng của Máy tính:
– Thực hiện các phép tính phức tạp với tốc độ cao (khả năng tính toán siêu tốc).
– Làm việc liên tục, không mệt mỏi.
– Lưu trữ dữ liệu dung lượng lớn.
– Xử lý thông tin nhanh và chính xác.
Không có khả năng tự sáng tạo ý tưởng mới hay tự suy nghĩ như con người.
Thay đổi phương thức làm việc và học tập:
+ Giáo dục: Hỗ trợ học trực tuyến (LMS, MOOCs) và chia sẻ tài liệu số.
+ Kinh doanh & Tiếp thị (Marketing): Phân tích dữ liệu khách hàng, dự đoán xu hướng, chạy quảng cáo trực tuyến.
+ Giao thông: Điều khiển đèn giao thông tự động.
+ Họp/Giao tiếp: Họp trực tuyến qua Zoom/Teams.
Chủ đề C: TỔ CHỨC LƯU TRỮ, TÌM KIẾM VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN
BÀI 1: MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM QUAN TRỌNG CỦA THÔNG TIN TRONG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
* Thông tin hữu ích cần có: Tính chính xác, tính mới, tính đầy đủ, tính sử dụng được.
– Tính chất quan trọng của Thông tin (Chất lượng Thông tin): Thông tin phải Chính xác và Đầy đủ.
– Tính mới: Thông tin cần mới, chưa được sử dụng hoặc là thông tin vừa xuất hiện.
Tính chính xác: Thông tin phải đúng sự thật (ví dụ: nhiệt độ do Trung tâm KTTV thông báo).
* Tầm quan trọng của chất lượng thông tin:
+ Thông tin ảnh hưởng đến chất lượng quyết định và hành động.
+ Thông tin sai lệch dẫn đến quyết định sai.
BÀI 2: CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN KHI TÌM KIẾM, TIẾP NHẬN VÀ TRAO ĐỔI THÔNG TIN
– Kiểm tra Chất lượng Thông tin:
+ Điều đầu tiên cần kiểm tra: Nguồn thông tin có đáng tin cậy hay không.
+ Cần kiểm tra nguồn gốc và tính khách quan trước khi chia sẻ.
+ Nên tra cứu và so sánh trên nhiều nguồn chính thống
+ Tránh tin ngay thông tin không rõ nguồn, giật gân, hoặc chỉ dựa vào tiêu đề/bình luận.
Chủ đề D: ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HOÁ TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ
BÀI 1: MỘT SỐ TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA CÔNG NGHỆ KĨ THUẬT SỐ
* Tác động tiêu cực của công nghệ số:
– Sức khỏe tâm lí và xã hội: Dành quá nhiều thời gian tương tác với màn hình, gây giảm giao tiếp trực tiếp, gây nghiện trò chơi trực tuyến.
– Vấn đề an ninh mạng: Bị lộ thông tin cá nhân (dùng vào mục đích xấu).
– Quảng cáo độc hại: Dẫn đến trang web xấu hoặc chứa mã độc.
Bài 2: KHÍA CẠNH PHÁP LÍ, ĐẠO ĐỨC, VĂN HOÁ CỦA VIỆC TRAO ĐỔI THÔNG TIN QUA MẠNG
* Vi phạm Pháp luật & Bản quyền:
– Sao chép và phân phối trái phép các phần mềm có bản quyền.
– Phát tán ảnh cá nhân người khác mà không được phép.
– Sử dụng bài nhạc không rõ nguồn gốc (Bản quyền).
– Tấn công tài khoản người khác.
* Thiếu Văn hóa:
– Sử dụng ngôn ngữ thiếu tôn trọng, chửi bới, xúc phạm người khác.
* An toàn thông tin:
– Không chia sẻ thông tin cá nhân hoặc gửi mã xác thực OTP khi người lạ yêu cầu..
* Bảo vệ sức khỏe:
– Áp dụng Quy tắc 20-20-20 để giảm mệt mỏi mắt : Sau mỗi 20 phút sử dụng máy tính, rời mắt nhìn vào vật thể cách xa 20 feet (6 mét) trong 20 giây.
CHỦ ĐỀ E1: PHẦN MỀM MÔ PHỎNG VÀ KHÁM PHÁ TRI THỨC
BÀI 1: PHẦN MỀM MÔ PHỎNG VÀ ỨNG DỤNG
– Định nghĩa: Phần mềm giúp tạo ra môi trường giống thực tế để quan sát, thử nghiệm.
Ví dụ: Phần mềm mô phỏng giải phẫu người: Anatomy, mô phỏng bay (Flight Simulator), Mô phỏng hệ Mặt Trời,…..
– Công dụng:
+ Giúp trực quan hóa các hiện tượng phức tạp hoặc nguy hiểm trong môi trường an toàn.
+ Khác với video thông thường ở chỗ mô phỏng cho phép thay đổi điều kiện để thử nghiệm.
CHỦ ĐỀ E2: TRÌNH BÀY THÔNG TIN TRONG TRAO ĐỔI VÀ HỢP TÁC
BÀI 1: SỬ DỤNG BÀI TRÌNH CHIẾU TRONG TRAO ĐỔI THÔNG TIN
* Ý nghĩa của việc sử dụng phương tiện trực quan:
– Sử dụng ảnh, biểu đồ, hoặc video hợp lí giúp nội dung trình bày trực quan, dễ hiểu và thu hút hơn.
– Sử dụng sơ đồ hoặc biểu đồ minh họa từng bước giúp người nghe dễ dàng theo dõi các quy trình, bước phức tạp một cách logic và trực quan.
* Chú ý cách trình bày:
– Nên có bố cục rõ ràng: Mở đầu – Nội dung – Kết luận.
– Cần sắp xếp thông tin theo trình tự logic.
– Nên tạo liên kết giữa các phần để người xem dễ theo dõi.
– Không nên chứa quá nhiều ý lớn trên một slide.
Lưu ý: Cần tránh dùng quá nhiều hiệu ứng chuyển cảnh vì làm phân tán sự tập trung của người xem.
BÀI 2: SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRÌNH BÀY THÔNG TIN TRONG TRAO ĐỔI VÀ HỢP TÁC SƠ ĐỒ TƯ DUY
– Mục đích: Giúp trình bày thông tin rõ ràng, dễ nhìn.
– Tệp đính kèm và Công dụng:
+ Tệp văn bản: Cung cấp thông tin chi tiết hoặc báo cáo.
+ Tệp hình ảnh: Hỗ trợ trực quan hóa thông tin.
+ Tệp âm thanh: Cung cấp bài giảng hoặc thuyết trình.
+ Tệp video: Trình bày nội dung sinh động hơn.
+ Tệp bảng tính: Minh họa số liệu
– Tác dụng của Hình ảnh, Màu sắc, Nhánh phụ:
+ Màu sắc, hình ảnh: Làm sơ đồ trực quan, sinh động, phân biệt các nhánh, giúp dễ nhìn và dễ nhớ.
+ Nhánh phụ: Bổ sung chi tiết, thể hiện mối quan hệ giữa các ý, giúp hiểu và hệ thống thông tin logic.
CHỦ ĐỀ E3: SỬ DỤNG BẢNG TÍNH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO
BÀI 1: XÁC THỰC DỮ LIỆU NHẬP VÀO BẢNG
* Tính năng Xác thực dữ liệu (Data Validation):
– Mục đích: Đảm bảo tính chính xác và nhất quán của dữ liệu, hạn chế lỗi nhập liệu.
– Công dụng:
+Giúp tránh được các lỗi nhập liệu và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.
+ Có thể buộc người dùng chỉ được nhập dữ liệu hợp lệ (ví dụ: chỉ nhập số nguyên dương vào cột “Số lượng”, hoặc giới hạn điểm từ 0 đến 10 bằng loại xác thực Number – Between ).
+ Có thể báo lỗi nếu người dùng nhập giá trị không hợp lệ.
– Lưu ý:
+ Xác thực dữ liệu không thể ngăn chặn hoàn toàn việc nhập liệu sai.
+ Áp dụng được cho cả dữ liệu dạng số và không phải dạng số.
+ Cần thiết cho cả bảng tính lớn và nhỏ.